Koffieboon: De ultieme gids van 2018 over koffiebonen.

Heb je altijd al willen weten hoe een koffieboon wordt verbouwd en wat hier de cruciale stappen van zijn om tot een uitstekend product te komen? Lees hiervoor onze gids over de koffieboon.

Wat is een koffieboon plant?


Koffieplanten zijn struiken of kleine bomen die horen bij de plantenfamilie van de sterbladigen. Een soort, de coffea arabica, komt in het wild nog steeds voor in de wouden van Ethiopië. Daar bereikt de struik een hoogte van 10 tot 15 meter. Op koffieplantages houdt men door snoeien de hoogte op ongeveer 3 meter, omdat anders het plukken van de bessen te moeilijk zou worden. De planten kunnen meer dan 50 jaar oud worden. Na 30 jaar wordt echter de opbrengst een stuk minder. 

koffieplant

De bladeren, die leerachtig aanvoelen en langwerpig van vorm zijn, blijven het hele jaar groen. De bloemen dragen vijf tot zeven witte bloemblaadjes en geuren een beetje als jasmijn. De boom bloeit het hele jaar en op één tak kunnen zowel bladeren, bloemen als bessen zitten.
Als na enkele dagen de bloemen zijn uitgebloeid, vormen zich de bessen. Het duurt, afhankelijk van de soort, 8 tot 12 maanden tot de bessen rijp zijn. De bessen zijn eerst donkergroen en verkleuren langzaam tot rood. In de kern van de bessen zitten meestal twee zaden.
Om de zaden heen zit zoet vruchtvlees. Sommige bessen bevatten drie zaden en andere, vooral aan het einde van de  takken en bij erg oude struiken, maar
één. In het laatste geval zijn de bonen rond en worden ze gebruikt voor caracolito- of pearl- koffie.
 

Hoe gaat koffieboon teelt in zijn werk?

Koffieboon planten groeien uitsluitend in vrij natte, bergachtige gebieden in de tropen (neerslag per jaar 1.500 mm). De beste grond voor de koffieboon is rijk aan humus en organische meststoffen. De aarde moet diep, los en goed doorlatend zijn, want de wortels kunnen een diepte van 4 tot 5 meter bereiken. De plant kan slecht tegen de hete middagzon en wordt daarom onder ‘bescherm-bomen' geplant. Ze zorgen voor schaduw en bladval op de grond, voor de aanmaak van nieuwe voedselrijke humus. De wortels van deze bescherm- of schaduwbomen voorkomen dat de grond wegspoelt tijdens de hevige regenbuien. 

Van oorsprong wordt koffie geteeld op stukken weggekapt regenwoud. Voor de schaduw liet men enkele bomen staan. Of men kapte alle bomen en plantte tussen de koffie snelgroeiende gebruiksbomen zoals bananenbomen.

In de groeiperiode heeft de koffiestruik zeer veel regen nodig. Daarentegen moet het in de oogstperiode droog zijn. Struiken in het hoogland geven de beste kwaliteit koffie; koffie uit de dalen in het laagland heeft veel minder aroma. Om nieuwe planten te kweken worden kiemkrachtige zaden van goede kwaliteit uitgezocht. Een verse koffieboon zal binnen enkele weken wortel schieten.  

De zaaibonen komen in aparte zaaibedden en blijven daar tot ze ongeveer 30 centimeter hoog zijn. Daarna worden ze in rijen geplaatst. 

De onderlinge afstand tussen de struiken bedraagt 3 tot 6 meter. 

De koffiestruiken of -bomen vragen een goede verzorging. Ze zijn vooral gevoelig voor schimmels. Vooral de meest verbouwde soort arabica heeft hier last van. 

De grootste vijand voor een koffieboon kan het weer zijn. Door storm, zware regenval of hagel, nachtvorst of extreme hitte kan de oogst in een paar uur vernietigd worden. 

Op de koffieplantages worden de planten gesnoeid tot een hoogte van 2 tot 3 meter. De bessen kunnen daardoor makkelijker geplukt worden, maar ook de opbrengst wordt door het snoeien groter. Als de plant 6 jaar oud is begint de opbrengst te lonen. De topproductie levert de struik bij een leeftijd tussen de 8 en 15 jaar.

Hoeveel koffiesoorten zijn er?

Niet alle koffie smaakt hetzelfde. Bonen van verschillende soorten struiken hebben een verschillende smaak. De belangrijkste koffiesoorten zijn arabica (70% van de wereldproductie) en robusta (ongeveer 30%). De soort liberica (ongeveer 1%) is vroeger veel aangeplant in Suriname, maar wordt tegenwoordig bijna nergens meer gekweekt.  Arabica-groeit het beste op een hoogte tussen 600 en 1300 meter, bij een temperatuur van 17 tot 22 graden Celsius en een jaarlijkse neerslag van 150 tot 200 cm. De robusta-planten groeien het beste in een warmer klimaat en op een hoogte van 200 tot 600 meter. Deze planten zijn niet zo gevoelig voor ziekten als de arabicaplanten, groeien sneller en de opbrengst per plant is hoger. 

De arabica-soorten bevatten veel aromatische (=geurende) stoffen en weinig cafeïne en zijn daardoor geurig en zacht van smaak. De robusta-soorten bevatten minder aromatische stoffen en meer cafeïne en zijn daardoor bitterder. De arabica-koffies staan hoog aangeschreven en de vraag naar deze koffies in de westerse landen groeit. Arabica-koffie is daardoor 10 tot 30 procent duurder dan robusta-koffie.

De Nederlandse invoer van ruwe koffie bestaat voor driekwart uit arabica's en voor een kwart uit robusta. Hoe meer robusta-koffie een pak koffie in de winkel bevat, des te pittiger de koffie smaakt.

Hoe wordt de koffieboon geoogst?

In Brazilië worden de koffiebessen met speciale kammen van de takken worden geritst. In elk geval worden hierbij ook onrijpe of overrijpe vruchten meegeplukt. Hier oogst men dan ook maar éénmaal per jaar.  Elders worden soms de rijpe vruchten bes voor bes geplukt. Het plukken van de koffieboon bessen geschiedt dan bijvoorbeeld in drie series. Alleen voor de allerbeste en duurste koffie worden de bessen stuk voor stuk met de hand geplukt. De koffie afkomstig van de eerste pluk (de hoofdpluk) levert de beste kwaliteit. 

Steeds vaker gebruikt men op de grote plantages oogstmachines, die door het schudden of afritsen van de struik de bessen in bakken laten vallen. Voor verdere verwerking moeten bladeren, takjes en los vuil verwijderd worden.

Van de rode vruchten wordt na het plukken het vruchtvlees verwijderd. Dit kan op twee manieren gebeuren. 

Bij de (oudste) droge methode, die vooral in Brazilië en Afrika wordt toegepast, worden de vruchten eerst gewassen en dan in de zon gedroogd. Na vier tot vijf dagen zijn de bessen droog genoeg om mechanisch gepeld te worden. Er blijven van elke bes twee bonen over, nog verpakt in een vliesje. De meeste koffiebonen worden volgens de droge methode verwerkt omdat in de gebieden waar ze worden geoogst vaak niet genoeg schoon water is. Dit heeft het nadeel dat de bonen niet op grootte gesorteerd en niet schoon zijn. 

De natte methode wordt gebruikt voor handgeplukte bonen en wordt toegepast in landen waar genoeg water aanwezig is. Deze methode is veel bewerkelijker, maar levert betere koffie op. De bessen gaan in grote bakken met stromend water. Takjes, blad en los vuil worden verwijderd. 

De groene bessen komen bovendrijven en de rijpe zakken naar de bodem. Machinaal worden de schillen verwijderd en de bonen gaan in grote opslagtanks. Na een gistingsproces, dat erg belangrijk is voor de kwaliteit van de koffie, worden de hoornschillen verwijderd en worden de bonen op natuurlijke of machinale wijze gedroogd. Pas dan kunnen de laatste vliezen van proces in de gistingtank de bonen gehaald worden. De bonen worden in balen verpakt en naar de koffiebrander verscheept.

De koffieboon van Coffee Store


Coffee Store heeft een ruim assortiment van verschillende koffiebonen. Single Origin koffiebonenEspresso koffiebonen en Bio & Fairtrade koffiebonen. Daarnaast hebben wij regelmatig acties op onze koffiebonen aanbieding pagina.


 



| Meer

          Reacties (0)

Reacties (0)

Geen reacties gevonden.

Meer reacties